Temmuz-Ağustos Aylarında Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nde Mezuniyet Heyecanı ve Bilimsel Başarılar

21 Temmuz 2026 tarihinde Sinan Erdem Spor Salonu’nda gerçekleştirilen İstanbul Gelişim Üniversitesi 2025-2026 Akademik Yılı Mezuniyet Töreni’nde, Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Türkçe ve İngilizce programlarından mezun olan öğrenciler eğitim hayatlarının önemli bir dönemini başarıyla tamamlamanın mutluluğunu yaşamıştır. Ailelerin ve akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirilen törende mezunlarımız diplomalarını alarak meslek yaşamlarına doğru yeni bir adım atmıştır. Eğitimleri boyunca kazandıkları mesleki bilgi, beceri ve deneyimleri geleceğin diyetisyenleri olarak çalışma yaşamına taşımaya hazırlanan öğrencilerimizin mezuniyet heyecanına aileleri ve bölüm akademisyenleri de ortak olmuştur. Beslenme ve Diyetetik Bölümü, mezunlarını emekleri ve başarıları dolayısıyla tebrik ederek bilimin ışığında, etik değerlere bağlı ve toplum sağlığına katkı sağlayan diyetisyenler olarak başarılı bir meslek yaşamı sürdürmelerini dilemiştir.

Bu dönemde bölümümüz öğretim üyelerinin yapay zekâ ve beslenme bilimini bir araya getiren çalışmaları da önemli bir akademik başarıya imza atmıştır. Bölümümüz öğretim üyelerinden Doç. Dr. Hatice Merve Bayram ve Prof. Dr. Arda Öztürkcan’ın, Bursa Uludağ Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Sedat Arslan tarafından yürütülen “Can Machines Detect Ultra-Processed Foods? A Head-to-Head Evaluation of Large Language Models Using NOVA Classification” başlıklı çalışması, Q1 kategorisinde yer alan International Journal of Food Science and Technology dergisinde yayımlanmıştır. Araştırmada, Türkiye’deki en büyük üç zincir markette satışa sunulan ve ulusal pazarın %53,2’sini temsil eden 2.920 paketli gıda ürünü üzerinden ChatGPT 5.2, Gemini 3 ve Grok 4.1 modellerinin ultra işlenmiş gıdaları NOVA sınıflandırmasına göre belirleme performansları değerlendirilmiştir.

Araştırma sonucunda standart istem kullanıldığında tüm yapay zekâ modellerinin ultra işlenmiş gıda oranını uzmanlar tarafından gerçekleştirilen referans sınıflandırmaya göre daha düşük tahmin ettiği belirlenirken, ChatGPT 5.2’nin doğruluk, özgüllük ve F1 skoru açısından modeller arasında en başarılı performansı gösterdiği ortaya konulmuştur. Bununla birlikte, hiçbir modelin uzman değerlendirmelerinin yerini alabilecek düzeyde tutarlı sonuçlar üretmediği görülmüştür. Çalışmada ayrıca daha kısa ve sade istemlerin model performansını artırabildiği ve aynı istemlerin beş ay sonra yeniden uygulanması sonucunda model güncellemelerine bağlı olarak sınıflandırma sonuçlarının değişebildiği belirlenmiştir. Bulgular, büyük dil modellerinin beslenme araştırmalarında destekleyici araçlar olarak önemli bir potansiyele sahip olduğunu; ancak güvenilir kullanımları için uygun istem tasarımı, düzenli kalibrasyon ve uzman doğrulamasının önemini ortaya koymuştur.

Bölümümüz öğretim üyelerinin ultra işlenmiş besin tüketimine yönelik bir diğer bilimsel çalışması ise Q1 kategorisinde yer alan Nutrients dergisinde yayımlanmıştır. Doç. Dr. Hatice Merve Bayram ve Prof. Dr. Arda Öztürkcan tarafından yürütülen “Food Preparation Skills, Digital Diet Literacy, Mediterranean Diet Adherence, and Ultra-Processed Food Consumption Among Adults Residing in Istanbul: A Cross-Sectional Study” başlıklı araştırmada, İstanbul’da yaşayan 293 yetişkinin yemek pişirme ve besin hazırlama becerileri, dijital sağlıklı beslenme okuryazarlıkları ve Akdeniz diyetine uyumları ile ultra işlenmiş gıda tüketimleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada katılımcıların %57’sinin yüksek düzeyde ultra işlenmiş gıda tüketimine sahip olduğu belirlenmiştir. Yüksek düzeyde ultra işlenmiş gıda tüketen bireylerin daha genç olduğu, evde daha az sıklıkla yemek pişirdiği, daha sık dışarıdan yemek sipariş ettiği ve yemek pişirme ve besin hazırlama becerileri ile Akdeniz diyetine uyum düzeylerinin daha düşük olduğu saptanmıştır.

Çalışmanın çok değişkenli analizlerinde daha genç yaş, daha düşük besin hazırlama becerileri ve Akdeniz diyetine daha düşük uyumun daha yüksek ultra işlenmiş gıda tüketimiyle bağımsız olarak ilişkili olduğu; buna karşılık dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığının bağımsız bir ilişki göstermediği belirlenmiştir. Araştırma bulguları, ultra işlenmiş gıda tüketiminin azaltılmasına yönelik beslenme eğitiminin yalnızca bilgi aktarımıyla sınırlı kalmaması, besin seçimi, öğün planlama ve besin hazırlama gibi pratik becerilerle desteklenmesinin önemine dikkat çekmiştir.

Temmuz ve Ağustos aylarında yaşanan mezuniyet heyecanı ve uluslararası bilimsel yayınlarla elde edilen akademik başarılar, Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nün eğitim ve bilimsel araştırma alanlarındaki çalışmalarını bir arada ortaya koymuştur. İstanbul Gelişim Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü, öğrencilerini meslek yaşamına hazırlarken öğretim üyelerinin güncel beslenme sorunlarına yönelik bilimsel çalışmalarını desteklemeye; toplum sağlığı, sağlıklı beslenme davranışları, ultra işlenmiş besin tüketimi ve yeni teknolojilerin beslenme bilimindeki kullanımına yönelik bilgi üretmeye devam etmektedir.